اهداف و رویکردها

مدرسه زندگی؛ انتخاب اول خانواده‌ها و دانش‌آموزان کوشا

زمینه‌سازی برای رشد و تعالی فرزندان خانواده‌های مذهبی در راستای رسیدن به حیات‌ طیبه متکی بر ایمان و عمل صالح و کسب مهارت‌های زندگی و ویژگی‌های شهروند مطلوب جهانی برای زیست فعال و اثرگذار در جهان متکثر کنونی مبتنی بر ارزش‌ها و آموزه‌های مکتب اهل بیت (ع).

ارزش‌های ما

حفظ و ارتقای هویت ملی و دینی

حفظ و ارتقای هویت ملی و دینی

حفظ کرامت انسانی

حفظ کرامت انسانی

پاسخگویی / احترام به انتخاب‌ها و تفاوت‌های فردی / حفظ کرامت انسان‌ها فارغ از دستاوردهای‌شان / حسن‌ظن و اعتماد به گفتار و رفتار دیگران و پرهیز از پیش داوری / التزام به رعایت حقوق افراد اعم از کارکنان و مشتریان

اهمیت سرمایه انسانی

اهمیت سرمایه انسانی

قدردانی / وفاداری سازمانی / تعادل کار و زندگی

صداقت و شفافیت در فعالیت‌ها

صداقت و شفافیت در فعالیت ها

گردش آزاد اطلاعات بین واحدهای مختلف مجتمع، اولیا و دانش‌آموزان

یادگیرندگی و تغییرپذیری

یادگیرندگی و تغییر پذیری

تقسیم دانش با سایرین / سازمان باز در تعامل با جامعه / روحیه نقدپذیری

افزایش سلامت جسمی و روانی

افزایش سلامت جسمی و روانی

احساس امنیت / پرهیز از مقایسه و ایجاد رقابت / کاهش عوامل استرس زا / نشاط و شادابی محیط

تعریف واژه‌های کلیدی مرتبط با سند راهبردی مجتمع آموزشی مفید

حیات طیبه (زندگی پاک) وضع مطلوب زندگی بشر در همه‌ی ابعاد و مراتب، براساس مبانی و ارزش‌های الهی براساس نظام معیار مکتب اهل‌بیت است که تحقق آن باعث دست‌یابی به غایت زندگی یعنی قرب‌الهی خواهد شد. بر این اساس مدرسه شرایط را برای آگاهی، علاقمندی و عمل آزادانه و آگاهانه دانش‌آموزان به نظام معیار فراهم می‌کند. دست‌یابی به زندگی پاک که در عرصه‌های فردی، خانوادگی و اجتماعی می‌تواند ظهور یابد، ناشی از ایمان و عمل صالح است. بنابراین زندگی پاک نتیجه و حاصل تربیت صحیح است. درک عمیق معنای زندگی و فلسفه حیات در مبانی و منابع اسلامی، پشتوانه نظری مدرسه زندگی را تامین می‌کند. در مدرسه زندگی که هدفش زمینه سازی برای درک حیات طیبه است؛ دانش آموزان در مواجهه با همه پدیده‌ها از جمله آموزه‌های مذهبی دارای نقش عاملیت هستند و اعمال مذهبی را با انتخاب خود انجام می‌دهند. البته دامنه‌ی اختیار آن‌ها تا حدی است که به تقابل و تبلیغ در مقابل نظام معیار تعبیر نشود و نیز به آزادی سایرین لطمه وارد نکند.

امروزه به واسطه‌­ی «جهانی شدن»، سرنوشت تمامی افراد، سازمان­ها و حکومت­ها بیش از پیش به یکدیگر گره خورده و تأثیرات این فرایند بر تمامی حوزه­‌های فعالیت بشری، غیرقابل­انکار گردیده است. در ادامه و به دنبال طرح مفهوم «شهروندی جهانی» انتظارات جدیدی از آموزش و پرورش به عنوان عامل معنابخش به زندگی افراد و وسیله‌ای برای پرورش شخصیت انسان و رفع نیازهای اجتماعی، شکل گرفته است. در جهانی که با چالش های فراوانی از جمله تبعیض در استفاده از منابع، شکاف فقیر و غنی، برخورد حذفی با عقیده مخالف، ترویج عقاید خرافی و تعصب آلود، تروریسم و نظایر آن روبروست؛ تربیت شهروندانی جهانی که خواهان دنیایی سرشار از صلح، برابری، عدالت، امنیت، احترام به عقاید و فرهنگ‌های متفاوت و نژادهای مختلف هستند، ضروری می‌نماید. از سوی دیگر در محتوای آموزشی کتاب‌های درسی کودکان در حوزه آموزش شهروندی، بیشتر بر تربیت شهروند ملی، با هدف تقویت انسجام ملی تاکید شده است. لذا جای طرح مباحث و موضوعات جهانی با تاکید بر مفهوم شهروند جهانی خالی به نظر می‌رسد. از این رو مجتمع آموزشی مفید بنا بر مسوولیت اجتماعی خود، تربیت شهروند مطلوب جهانی را به عنوان یکی از اهداف مهم تربیتی خود برگزیده و معتقد است؛ تربیت انسان های مومن و متعهد به آرمان های نظام جمهوری اسلامی ایران با ویژگی های شهروند مطلوب جهانی می‌تواند در ایجاد ایرانی آبادتر و دنیایی بهتر موثر باشد.

- از نظر مجتمع آموزشی مفید شهروند مطلوب جهانی کسی است که:

با توجه به نزیک شدن جوامع به هم و ارتباطات جهانی، دایره عمل خود را برای انتفاع و پایداری جهانی بزرگ تر از محل زندگی خود توسعه می‌دهد. نسبت به جهان وسیع تر آگاه است و دارای حس ایفای نقش به عنوان یک شهروند جهانی می­‌باشد.

در طول زندگی خود نسبت به دیگران احساس مسئولیت دارد و در طیف وسیعی از سطوح محلی تا جهانی، مشارکت و فعالیت می­‌کند و بخشی از زندگی خود را مصروف نیازمندان جهان می‌کند.

در انتخاب افعال خود به سطح وسیعی از ارتباطات سیستمی می‌نگرد و نسبت به این­که جهان از لحاظ اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، تکنولوژی و زیست­‌محیطی چگونه عمل می­‌کند، آگاه است.

قوانین اجتماعی حاکم بر جامعه خود را می‌شناسد و عامل به آن هاست و همچنین توانایی درک و شناسایی هنجارهای فرهنگی خود در جهت غنی تر ساختن و توسعۀ فرهنگ بومی و قومی را دارد. او ضمن شناسایی عناصر اصیل فرهنگ بومی خود، در تعامل با فرهنگ های دیگر نقش فعال و سازنده ای دارد.

از بی­‌عدالتی اجتماعی منزجر است و توانایی درک حقوق انسان‌ها و دفاع از آن، چه در جامعۀ خویش و چه در جامعۀ بین المللی را دارد.

برای دیگران و عقایدشان بر مبنای برابری احترام قائل است و توانایی درک و تفاهم و پذیرش تفاوت‌های فرهنگی را دارد و در حل تعارضات خود با دیگران با روش‌های مسالمت آمیز، توانمند است.

برای توسعه و شناخت خود از مسائل اجتماعی برنامه دارد و به شناخت خویش و کشف و فهم دیگران مبادرت می‌ورزد.

توانایی در کار کردن با دیگران به صورت همکاری و پذیرفتن مسئولیت‌های اجتماعی خویش را دارد.

مهارت ابراز خویشتن را دارد.

رابطه دوستانه و توام با مراقبتی با طبیعت و محیط زیست دارد.

در برقراری ارتباط مؤثر با دیگران توانمند است.

برای ایفای نقش جهانی خود به زبان بین المللی و کاربرد فناوری اطلاعات مسلط است.

با توجه به این که عبارت دانش‌آموز کوشا در بیانیه چشم‌انداز آمده، لازم است به این نکته توجه شود که تاکید این واژه در بیانیه چشم‌انداز بر این است که مدارس مفید باید به گونه‌ای عمل کنند که مورد انتخاب دانش‌آموزان کوشا باشند. بنابراین این ویژگی شرطی برای گزینش دانش‌آموز نیست، بلکه وظایفی را برای برنامه آموزشی و درسی مدارس مفید ایجاد و ایجاب می‌کند. میزان نزدیک شدن به این چشم‌انداز و این که دانش‌آموزان کوشا چقدر مدرسه مفید را به عنوان اولویت اول مدرسه زندگی انتخاب کرده‌اند، پرسشی است دقیق و حساس که بررسی آن نیاز به کار پژوهشی دارد. انجام این پژوهش در آینده می تواند میزان تحقق چشم انداز را نشان دهد.

دانش‌آموز کوشا کیست؟

 در تمامی زمینه ها و ابعاد ذهنی، جسمی، اجتماعی و معنوی فعال است و صرفا در زمینه تحصیلی کوشا نیست.

او در کلاس درس تمرکز و توجه دارد ودر فعالیتهای کلاسی مشارکت می کند.

به دنبال یادگیری است و برای مطالعه اولویت قایل است.

تصور ما بر این است که حمایت‌های اولیا و مربیان، دانش‌آموزان را به کوشایی ترغیب می کند.

دانش‌آموز کوشا در زمینه درسی بی‌تفاوت نیست؛ بلکه با تلاش و پشتکار است و به طور کلی در زمینه‌های تحصیلی عملکرد ضعیفی ندارد. (بعضا دانش‌آموزانی هستند که در زمینه درسی تلاش می‌کنند، تکالیف یادگیری را انجام می دهند ولی در نتایج آزمون‌ها نمرات خوبی بدست نمی‌آورند. باید توجه کرد که این دانش‌آموزان هم کوشا هستند. همچنین ممکن است که دانش‌آموز در برخی از دروس عملکرد ضعیفی داشته باشد ولی در سایر دروس مستعد باشد و عملکرد خوبی داشته باشد. به طور کلی نمی توان گفت این دانش‌آموز کوشا نیست.)

خانواده‌های مذهبی مورد نظر مجتمع آموزشی مفید خانواده‌هایی مسلمان و شیعه هستند که نسبت به تربیت مذهبی فرزندان خود غافل وبی‌اعتنا نیستند و همچنین در امر تربیت دینی فرزندان خود شیوه معتدلی دارند و از افراط و تفریط در این زمینه پرهیز می کنند. خانواده‌های مذهبی دوست دارند فرزندان خود را با مفاهیم دینی و مذهبی مانوس کنند؛ اعتقادات و باورهای مذهبی را به فرزندان منتقل کنند. نگران وضعیت اعتقادی فرزندان خود هستند و تلاش می‌کنند با آموزش مفاهیم دینی و کمک به فرزندان در جهت پیروی از آنها سعادتمندی را برای آنها به ارمغان بیاورند. این خانواده‌ها تلاش می‌کنند در تربیت فرزندان خود تا آنجا که ممکن است دستورالعمل های دینی و اعتقادی را از طریق ایجاد محیط تربیتی مناسب والگوپذیری در فرزندان خود درونی سازند.

رفتار و اعمال والدین خواه ناخواه در فرزندان و نظام ارزشی آنان تأثیر می‌گذارد. فرزندان با چشمانی تیزبین به رفتار و گفتار والدین توجه می‌کنند. نکته‌ای که باید به آن توجه کرد این است که عمل والدین بسیار تأثیرگذارتر از بیان آنهاست. بنابراین اگر خانواده‌ها رفتارهای مذهبی را برای فرزندان خود می‌پسندند،‌ ابتدا خود باید الگوی عملی باشند. اگر والدین دروغ گویی را نمی‌پسندند اول خود باید صادق باشند. اگر احترام به بزرگتر را طالب هستند خود باید به بزرگترها احترام بگذارند. اگر به نماز و حجاب فرزندان خود علاقه‌مندند ابتدا خود باید به نماز و حجاب عملاً اهمیت بدهند. والدین آن‌گاه در تربیت دینی توفیق می‌یابند که خود به آنچه می‌گویند عامل باشند.

عمل والدین بسیار تأثیرگذارتر از بیان آن‌هاست

اخیراً در بسیاری کشورها اهداف برنامه درسی در مدارس را به شکلی تدوین کرده اند که فرد و دانش‌آموز برای آینده خود و زندگی کردن در اجتماع آماده گردد. این مسأله نه تنها با هدف ارتقاء زندگی افراد جامعه در نظر گرفته شده‌است بلکه به منظور رونق محیط کسب و کار و در نتیجه رشد و توسعه کشورها لحاظ گردیده است. در مجتمع آموزشی مفید، مفهوم ”مدرسه زندگی” ضمن بهره‌گیری از تجربه‌های بین المللی با معنایی متناسب با مفاهیم فرهنگی و بومی کشورمان مطرح می‌گردد.

مفهوم مدرسه زندگی

مفید، مدرسه زندگی

“مدرسه زندگی” نهادی زنده، پویا و تعالی یابنده است که همه‌ی عناصر انسانی آن در تعامل خلاق و فعال با یکدیگر، در مسیر حیات طیبه و به سوی رشد فکری، ایمانی، علمی، عملی و اخلاقی در حرکت و مجاهدت می‌باشند.

مفید، مدرسه زندگی

“مدرسه زندگی” مدرسه‌ای است زنده، بانشاط و پویا که هدف آن زمینه‌سازی برای تربیت انسان‌هایی است که با انتخاب خویش در زندگی خود در همه ابعاد (مادی و معنوی، فردی و اجتماعی) بالنده، موفق و اثرگذار باشند.

مفید، مدرسه زندگی

“مدرسه زندگی” فرصت و امکانی برای شکوفایی استعداها، رشد و تحقق بخشیدن به اهداف و آرزوهایی است که هر فرد را به تناسب تفاوت‌ها و نیازهایی که دارد آماده بهتر زیستن می‌کند. این مدرسه، ترجمان زندگی معنادار و نشاط آور می‌شود به گونه‌ای که نمی‌توان میان آموختن و زیستن تمایزی قائل شد.

مفید، مدرسه زندگی

“مدرسه زندگی” مدرسه‌ای است پویا و بانشاط در راستای برخورداری از حق آموزش و ارتقای فردی دانش‌آموزان که در آن زندگی برای آینده توقف پیدا نمی کند و کیفیت لحظه برای آینده فدا نمی‌شود. در این نگاه ارتقای فرد بدون پذیرش مسئولیت اجتماعی غیر ممکن است. انتخاب فردی، توجه به تفاوت‌های فردی و یادگیری مهارت‌ها برای کاربست در زندگی از ابعاد مهم برنامه درسی در مدرسه زندگی است.

در یک نگاه عمیق‌تر، تحقق مدرسه زندگی، تمامی ابعاد و جنبه‌های مختلف مدرسه را در بر می‌گیرد. اهداف، نظام مدیریتی، معماری فضا و محیط فیزیکی و تربیتی، ساختار و محتوای برنامه درسی، نقش کارکنان، معلم، دانش‌آموز، اولیا و جامعه محلی و سایر عناصر مدرسه همگی در پرتو این مفهوم، معنا و شکل جدیدی می‌یابد. بنابراین برای تحقق مدرسه زندگی لازم است هریک از مدارس با توجه به اقتضائات خود برنامه‌ای مدون و جامع به عنوان برنامه تحول تهیه و اجرا نمایند.

تحقق این شایستگی‌ها، ضرورت بازنگری در برنامه درسی مدرسه را به وجود می‌آورد. کاربردی کردن موضوعات درسی، تلفیق کردن موضوعات مختلف، استفاده از محیط‌های حقیقی و مجازی برای ارائه طرح درس‌ها و فراهم نمودن بستر مناسب برای فراگیران به طوری که با تجربه و پژوهش خود به هدف برنامه درسی برسند از جمله‌ی این ضرورت‌هاست.

یادگیری از جنس انتقال دانش‌ نیست؛ بلکه یک فرآیند ساخت معنا توسط یادگیرنده با تسهیل گری مربی است.

هر یادگیرنده یکتا و با دیگران متفاوت است. یادگیرندگان به روش‌های مختلف و با سرعت‌های متفاوتی یاد می‌گیرند.

یادگیری به توانایی برقراری ارتباط بین دانش‌ و تجربه‌های پیشین با تجربه‌ها، اطلاعات و مفاهیم جدید وابسته است.

یادگیری بطور جدی متأثر از روابط اجتماعی است؛ ما با دیگران و از طریق آن‌ها بهتر یاد می‌گیریم.

انسان به مثابه‌ی یک کل یکپارچه متشکل از ذهن، بدن و روان است.

بازاندیشی و فراشناخت، برای شکل‌گیری فهم و یادگیری عمیق ضروری است. وقتی که یادگیرنده از شیوه‌ی تفکر و یادگیری‌اش آگاه باشد (فراشناخت داشته باشد)، کنترل بیشتری بر یادگیری خودش خواهد داشت، بنابراین یادگیری‌اش تسهیل می‌شود.

یادگیری با ایجاد تجربه‌های هدف‌مند و معنادار، مؤثرتر است.

یادگیری از فرهنگ تاثیر می‌گیرد.

یادگیری پیچیده و غیرخطی است. سطوح مختلفی دارد و به تلاش و مداومت در طول زمان نیاز دارد.

فرآیند‌های یادگیری به اندازه‌ی هدف‌ها اهمیت دارند.