درباره‌ی مجتمع آموزشی مفید

مدرسه‌ی مفید قدمتی نزدیک به ٤٠ سال دارد؛ یعنی زمانی که مؤسسان مؤسسه خیریه‌ی مکتب امیرالمومنین (ع)، با محوریت حضرت آیت الله موسوی اردبیلی بر آن شدند تا با هدف اشاعه‌ی فرهنگ دینی، مدرسه‌ای را تأسیس کنند. این مدرسه سال ۱۳۵۱ در حوالی میدان انقلاب، با مدرسه‌ی راهنمایی آغاز به کار کرد. پس از مدتی با تأسیس دبیرستان، به خیابان زنجان منتقل شد. بعد از گذشت بیش از دو دهه، راهنمایی و دبیرستان مفید دو نیز در سال‌های 13۷۱ و 13۷٦ در منطقه‌ی قیطریه‌ی تهران، در بلوار کاوه تأسیس شدند. شعبه‌ی سوم دبیرستان مفید، با گرایش رشته علوم انسانی علاوه بر رشته‌ی ریاضی و فیزیک در سال 13٨۳ در حوالی میدان ونک آغاز به کار کرد که پس از مدتی به شهرک قدس حوالی خیابان درختی منتقل شد. پس از آن، با توجه به احساس ضرورت و اهمیت مقطع دبستان، واحد پیش‌دبستان و دبستان مفید نیز در سال 13٨٨ در خیابان شریعتی فعالیت خود را آغاز کرد. از سال تحصیلی 13۹٠-13۹۱ دو واحد پیش‌دبستان و دبستان پسرانه یکی در منطقه دو تهران و دیگری در قم آغاز به کار کردند. همچنین دبستان و دبیرستان دخترانه نیز در این سال تأسیس شد. متوسطه‌ی دوره‌ی اول قم در سال 13۹۲ و دبیرستان دوره‌ی دوم قم نیز در سال 13۹۸ تأسیس شده است. هم اکنون مجتمع آموزشی مفید، با پنج پیش‌دبستان و دبستان، پنج‌دبیرستان دوره‌ی اول و چهار دبیرستان دوره‌ی دوم، پذیرای فرزندان شما خواهد بود.

آیت اله موسوی اردبیلی

مفید از نگاه مؤسس آن؛ حضرت آیت الله موسوی اردبیلی

انگیزه‌ی تشکیل مجتمع آموزشی مفید

در دوره‌ی طاغوت، ما در قم بودیم. احساس کردیم حوزه‌های علمیه باید روز به روز به جامعه نزدیک‌تر شوند و در لاک خود نباشند. به این نتیجه رسیدیم که تبلیغ دین، به شکل سنتی، دیگر کارساز نیست. باید از راه‌های جدید وارد می‌شدیم. در تهران، مسجد نیمه‌سازی در خیابان نصرت بود. ما فعالیت خود را در آن مسجد آغاز کردیم. برای نیل به اهداف گفته شده، به فکر راه‌اندازی دانشگاه افتادیم. بعد فهمیدیم باید از پایه شروع کنیم. به فکر ساختن مدرسه افتادیم. پیش آقای روزبه رفتیم، خدا رحمتش کند. با ایشان صحبت کردیم. ایشان به ما کمک فکری کرد. در نزدیک دانشگاه تهران ما یک ساختمان داشتیم. آقای روزبه آمد و آن محل را دید. ما در همان ساختمان، مدارس مفید را بنا نهادیم. وقتی که مفید را ساختیم، مشکلاتی داشتیم. پول کمی داشتیم. گاهی من خودم آن جا با کارگران مشغول کار می شدم. دوستان هم از مسجد می آمدند، می‌رفتیم و در آن جا کار می‌کردیم.

شیوه‌ی اداره‌ی مفید

مفید به سبک خاصی اداره می‌شد. از اول من نظرم این بود که انسان‌های سالم در آنجا درس بخوانند. مدیر آنجا سالم باشد. مدرسان سالم باشند. حتی خادم مدرسه باید سالم باشد. خدا دسته‌ای از انسان‌های خوب را به کمک ما فرستاد. آن‌ها در مفید زحمت کشیدند. الآن به حمدالله مدارس مفید، چند هزار فارغ التحصیل دارند. این‌ها اکثراً در هر کجا که هستند، در هر رشته‌ای که درس خوانده‌اند، آدم‌های مفید، خادم، سودمند و مؤمنی هستند. اگر خداوند در روز قیامت از من بپرسد به شما این قدر عمر دادیم، امکانات دادیم، توفیق دادیم، با این‌ها چه کار کردی؟ من هر چه فکر می‌کنم، دستم خالی است. تنها چیزی که برای من امید بخش است، همین مدارس مفید و دانشگاه مفید است.

علت انتخاب نام مفید برای مدارس

مرحوم مفید را در دوره‌ی خودش «ابن المعلم» صدا می‌زدند. ایشان در میان تشیع خیلی در علم کلام کار کرده و متبحر بوده است. مرحوم مفید وقتی از دنیا رفته، مردم گفته‌اند: «خداوند ما را به وسیله ابن المعلم نجات داد». ایشان در جامعه‌ی کنونی ما ناشناخته بود. من تصمیم گرفته بودم هر چه مؤسسه‌ی آموزشی داشته باشم، به نام مفید باشد. الآن دانشگاه مفید هم به همین مناسبت نام‌گذاری شده است.

درباره‌ی دبستان پسرانه‌ی مفید 2

اوائل اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۰ طرح اولیه‌ی دبستان منطقه دو به تصویب رسید و جذب و آموزش مربیان آغاز شد. هم‌زمان فرایند معرفی مدرسه و معارفه با دانش‌آموزان صورت گرفت و نوآموزان مشتاق برای ورود به مقطع پیش‌دبستانی مفید با رویکردی نوین در مدرسه‌ای با کلاس‌های مفروش و شیشه‌ای، نور طبیعی، تهویه مناسب، فضای سبز، پخش موسیقی کلاسیک و میدان دید وسیع ثبت‌نام شدند. این طراحی و معماریِ متناسب با رویکرد نوین، فضای مدرسه را از هر لحاظ دلنشین‌تر و دوست داشتنی‌تر کرده بود و به اعضا، حس خوب زندگی در خانه‌ای امن و صمیمی را نوید می‌داد. گفتنی است این سبک معماری، تغیرات فیزیکی محسوسی را در سایر مدارس مجتمع مفید به همراه داشت. احترام و اعتماد متقابل بین همکاران، خانواده‌ها و دانش‌آموزان از اساسی‌ترین ارزش‌های این مدرسه به حساب می‌آمد. رویکرد آموزشی دبستان مفید در بازه‌ی زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۴ آمیزه‌ا‌ی از سیاست‌های چهل‌گانه دبستان‌های مفید، طرح‌های یادگیری سناریو محور، تم محور و پروژه محور و همچنین رهنمودهای موسسه علوم شناختی در پیوند با زندگی واقعی بود. از سال ۱۳۹۴ آموزشِ معنامحور با پوشش دادن اهداف کتاب‌های درسی آموزش و پرورش مورد تاکید بیشتری قرار گرفت و خوشبختانه تلاش‌ برای اقناع جامعه مخاطبین برای کسب مهارت‌های اساسی تا حدودی به ثمر نشست. در این سال با روی کار آمدن الگوی آموزشی دبستان‌های مجتمع مفید، مطالعات و اقداماتی در راستای آموزشِ مستمرِ مربیان و همسوسازی قالب‌ها و فعالیت‌های مدارس مبتنی بر رویدادهای مدرسه‌ی زندگی، اسناد نگاه و باورهای زیربنایی، اصول یادگیری، ویژگی‌های یادگیرنده آرمانی، مهارت‌های فراموضوعی و چرخه یادگیری آغاز شد. از این رو تلاش شد تغییرات مدرسه منطبق بر خواسته‌های الگوی آموزشی مفید رخ دهد تا نیاز به رفرم دیگری در آینده نباشد. از سال ۱۳۹۶ الگوی آموزشی به صورت رسمی معرفی شد و تا خرداد سال ۱۴۰۰ دوره اول دبستان را به طور کامل پوشش داد و ارائه خدمات آموزشی و مشاوره‌ای به همکاران دوره دوم از سال ۱۴۰۰ مصوب شد. در سال ۱۳۹۵ با افزایش جمعیت دانش‌آموزان، یک ساختمان به ساختمان اولیه مدرسه اضافه شد و پایه‌های پیش‌دبستانی تا دوم دبستان به ساختمان جدید منتقل شدند. تعداد دانش‌آموزان در سال ۱۳۹۴ از حدود صد و پنجاه نفر، به سیصد هشتاد نفر در سال ۱۳۹۹ و حدود چهارصد و پنجاه نفر در سال ۱۴۰۰ رسید. در تابستان ۱۳۹۹ با در اختیار قرار گرفتن ساختمان فعلی در بلوار مرزداران تمامی پایه‌ها به این مدرسه منتقل شدند. فضاهای فیزیکی زیبا، امکانات تفریحی، ورزشی و حیاط‌های متعدد، سالن اجتماعات، کلاس‌های مفروش، نور طبیعی و … از ویژگی‌های جالب توجهی است که بعد از بازسازی توسط متخصصین امر، شرایط بسیار مطلوبی را برای رشد و بالندگی فرزندان دلبندمان فراهم نموده است.

درباره‌ی «مدرسه‌ی زندگی»

اخیراً در بسیاری کشورها اهداف برنامه‌ی درسی در مدارس را به شکلی تدوین کرده‌اند که فرد و دانش‌آموز برای آینده‌ی خود و زندگی کردن در اجتماع آماده گردد. این مسأله نه تنها با هدف ارتقاء زندگی افراد جامعه در نظر گرفته شده است، بلکه به منظور رونق محیط کسب و کار و در نتیجه رشد و توسعه‌ی کشورها لحاظ گردیده است. در مجتمع آموزشی مفید، مفهوم «مدرسه‌ی زندگی» ضمن بهره‌گیری از تجربه‌های بین‌المللی با معنایی متناسب با مفاهیم فرهنگی و بومی کشورمان مطرح می‌گردد.

«مدرسه‌ی زندگی» نهادی زنده، پویا و تعالی یابنده است که همه‌ی عناصر انسانی آن در تعامل خلاق و فعال با یکدیگر، در مسیر حیات طیبه و به سوی رشد فکری، ایمانی، علمی، عملی و اخلاقی در حرکت و مجاهدت می‌باشند.

«مدرسه زندگی» مدرسه‌ای است زنده، بانشاط و پویا که هدف آن زمینه سازی برای تربیت انسان‌هایی است که با انتخاب خویش در زندگی خود در همه‌ی ابعاد (مادی و معنوی، فردی و اجتماعی) بالنده، موفق و اثرگذار باشند.

«مدرسه‌ی زندگی» فرصت و امکانی برای شکوفایی استعداها، رشد و تحقق بخشیدن به اهداف و آرزوهایی است که هر فرد را به تناسب تفاوت‌ها و نیازهایی که دارد آماده‌ی بهتر زیستن می کند. این مدرسه، ترجمان زندگی معنادار و نشاط آور می‌شود، به گونه‌ای که نمی‌توان میان آموختن و زیستن تمایزی قائل شد.

«مدرسه‌ی زندگی» مدرسه‌ای است پویا و بانشاط در راستای برخورداری از حق آموزش و ارتقای فردی دانش آموزان که در آن زندگی برای آینده توقف پیدا نمی‌کند و کیفیت لحظه برای آینده فدا نمی‌شود. در این نگاه ارتقای فرد بدون پذیرش مسئولیت اجتماعی غیر ممکن است. انتخاب فردی، توجه به تفاوت‌های فردی و یادگیری مهارت‌ها برای کاربست در زندگی از ابعاد مهم برنامه درسی در مدرسه‌ی زندگی است.

مدرسه زندگی مفید
تصویر دانش آموزان

از آنجا که داشتن زندگی موفق، نیازمند مهارت‌ها و شایستگی‌هایی است که بایستی فرد از دوران کودکی تا نوجوانی و جوانی متناسب با سن خود کسب نماید، فراهم نمودن محیط و بستری مناسب جهت کسب این شایستگی‌ها در مدرسه و در خانواده ضروری است. این امر نمی‌تواند منفک از برنامه‌ی اصلی و به صورت برنامه‌هایی تکمیلی در مدارس تدوین گردد بلکه لازم است این شایستگی‌ها در متن برنامه‌ی درسی مدارس گنجانده شود.

این شایستگی‌ها ابعاد گوناگون شناختی، درون فردی و میان فردی را در بر می گیرد. برخی از مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

توانایی ارتباط مؤثر با دیگران (با زبان مادری و با زبان‌های خارجی)، سواد ادبی، سواد ریاضی، یادگیری چگونه یادگرفتن، حل مساله، تفکر انتقادی، خلاقیت، کارگروهی و همکاری، شایستگی‌های پایه در علوم و فناوری، شایستگی دیجیتال (شامل فناوری اطلاعات و ارتباطات)، توانایی پردازش اطلاعات و مهارت‌های تحقیق، کارآفرینی (شامل «حس ابتکارعمل»)، احساس مسؤولیت و آگاهی زیست محیطی، شایستگی اجتماعی و شایستگی مدنی (شامل مهارت‌های شهروندی).

تحقق این شایستگی‌ها، ضرورت بازنگری در برنامه‌ی درسی مدرسه را به وجود می‌آورد. کاربردی کردن موضوعات درسی، تلفیق کردن موضوعات مختلف، استفاده از محیط‌های حقیقی و مجازی برای ارائه طرح درس‌ها و فراهم نمودن بستر مناسب برای فراگیران به طوری که با تجربه و پژوهش خود به هدف برنامه‌ی درسی برسند از جمله‌‌ی این ضرورت‌هاست.

در یک نگاه عمیق‌تر، تحقق مدرسه زندگی، تمامی ابعاد و جنبه‌های مختلف مدرسه را در بر می‌گیرد. اهداف، نظام مدیریتی، معماری فضا و محیط فیزیکی و تربیتی، ساختار و محتوای برنامه‌ی درسی، نقش کارکنان، معلم، دانش‌آموز، اولیا و جامعه‌ی محلی و سایر عناصر مدرسه همگی در پرتو این مفهوم، معنا و شکل جدیدی می‌یابد. بنابراین برای تحقق مدرسه‌ی زندگی لازم است هریک از مدارس با توجه به اقتضائات خود برنامه‌ای مدون و جامع به عنوان برنامه‌ی تحول تهیه و اجرا نمایند.